Fontem paginae Capacitas et volumen inspicere

{{L}}
{{Videhom|Volumen}}
[[Fasciculus:Inscribed cone sphere cylinder.svg|thumb|Conus, sphaera, cylindrum quae eundem radium ''r'' habent.]]  '''Capacitas et Volumen''' sunt [[vocabulum|vocabula]] in [[res technica|re technica]] quae hodie persaepe [[magnitudo|magnitudinem]] [[geometria|geometricam]] significant sensu [[longitudo|longitudinis]], [[latitudo|latitudinis]], et [[altitudo|altitudinis]] coniunctim. Capacitas [[spatium]] vacuum, volumen spatium plenum significat. In [[Systema Internationale|Systemate Unitatium Internationali]], capacitas et volumen in unitatibus [[metrum|metrorum cubicorum (''sym.'' m³)]] metuntur. 

==Formulae==
Solidus [[rectangulum|rectangularis]], cui est longitudo ''x'', amplitudo ''y'', et altitudo ''z'', habet volumen 
:::<math>V= x y z</math>

Si ''r'' est radius et ''h = 2r'' est altitudo [[conus|coni]], [[sphaera]]e, [[cylindrus|cylindri]], tunc
volumen coni est:
<math> \tfrac{1}{3} \pi r^2 h = \tfrac{1}{3} \pi r^2 (2r) = (\tfrac{2}{3} \pi r^3) \times 1</math>

Volumen sphaerae est:
<math> \tfrac{4}{3} \pi r^3 = (\tfrac{2}{3} \pi r^3) \times 2</math>

Volumen cylindri est:
<math> \pi r^2 h = \pi r^2 (2r) = (\tfrac{2}{3} \pi r^3) \times 3</math>

==Historia==
Ab aetate Ciceronis usque post eam [[Isaacus Newtonus|Newtoni]], ad ideam magnitudinis geometricae adhibendam verbo ''magnitudo'' libenter utuntur. Verbum ''volumen'' ea aetate solum significabat ''liber'' vel ''quod volutum est''. Sed displosio scientifica, quae post Newtonum evenit, effecit ut verbum ''[[magnitudo]]'' tantas significationes technicas colligat ut novum verbum utendum fuerit. Iam annos [[1800]] [[chemicus|chemici]], sicut [[Iacobus Berzelius]], verbum ''volumen'' loco ''magnitudinis geometrici'' substituerunt.<ref>[http://runeberg.org/berzaqua/02.html  "Nova analysis aquarum Medeviensium: Vetus sive insimus fons" (1800) auctore Iacobo Berzelio]: "In temperatura +17º volumen gasium dimensum fuit 6,5 pollicum cubicorum decimalium pro quoque cantharo." et "Gas hydr. sulph. & gas acidi carbonici ad æqualia volumina commixta & eidem experimento subjecta, ab aqua calcarea, uno p. c. relicto,. absorbebantur." et caeterae similes.</ref>

{{NexInt}}
*[[Cubus]]
*[[Tmcft]]

==Notae==
<references/>

{{Magnitudines}}
{{physica-stipula}}
{{Myrias|Mathematica}}

[[Categoria:Capacitas et volumen]]