Fontem paginae Unda inspicere

[[Fasciculus:2006-01-14 Surface waves.jpg|thumb|Undae in aqua moventes dilatantesque.]]
'''Unda''' est fluctus vel fluctuatio vel conturbatio in substrato aliquo, exempli gratia [[sonus]] in [[aër]]e, [[fluctus]] in [[mare|mari]], [[lux]] in [[vacuum|vacuo]]. Generaliter undae ex pulsibus non periodici constant, sed omnes pulsus [[analysis|analyzari]] possunt respecto<!--?--> undis [[sinusoides|sinusoidalibus]] periodicis, quae [[frequentia]]s distinctas habent. 

== Unda sinusoidalis ==
[[Fasciculus:Unda.png|thumb|Unda currens in momento quodam capta [[longitudo undae|longitudinem]] ''λ'' et amplitudinem ''A'' monstrat.]]
In [[mathematica]] [[physica]]que, undae [[sinus (mathematica)|sinusoidales]] sunt undae sinusoidi forma. Exempli gratia unda sinusoidalis ad directionem ''x'' currens datur a formula: 
:::<math>
y(x,t) = A \sin (kx - \omega t + \phi), \,
</math>
ubi:
:A est [[amplitudo]] undae, vel [[altitudo]] sui fluctus,
:''ω = 2 π f '' est frequentia angulosa, 
:''k = 2 π/ λ'' est magnitudo vectoris undalis,{{dubsig}}
:''x'' est [[distantia]],
:''t'' est [[tempus]], et
:''φ'' est constans quoddam.

In his formulis, longitudo ''λ'' est distantia inter undae maximas in temporis momento quodam appositas, et frequentia ''f'' definitur ut aequalis sit inversae periodi ''T'', sicut ''f= 1/T'', ubi ''T'' est tempus inter undae maximas in singulo loco appositas.

== Celeritas undae pulsusque ==
[[Fasciculus:Standing wave 2.gif|thumb|Unda stataria creata a ingerentia inter unam (caerulam) ad dextram ientem et secundam (rubram) ad sinistram ientem.]] 
Celeritas undae sinusoidalis C<sub>s</sub> est simpliciter a frequentia ''f'' et [[longitudo undae|longitudine]] ''λ'' sua determinata per formulam:
:::<math>C_s = \lambda f = \frac {\omega}{k} </math>.

Pulsus, autem, generaliter ex multis undis sinusoidalibus iunctim constant cui sunt multae ''f'', ''k'' et ''C<sub>s</sub>'' distinctae. In quodam substrato, igitur, est celeritas <math>C_p</math> cuidam pulsu <math>y=f(x,t)</math> a distributione ''f'' vel ''k'' vel ''C<sub>s</sub>'' sua determinata. Si habeamus ω(k), ut functio magnitudinis k, et <math>A(k)</math> e formula
:<math>
f(x,t=0) = \int_{-\infty}^{+\infty} \frac {A(k)}{\sqrt{2\pi}}\, e^{ikx}\, dk, \,
</math>
tunc pulsus celeritatem possumus scribere
:<math>
C_p = \left \langle \frac{\partial \omega}{\partial k}\right \rangle = \int_{-\infty}^{+\infty} |{A(k)}|^2 \,\frac{\partial \omega}{\partial k}\, dk. \,
</math>
Etiam, si ω = [[quantitas constans|constans]] × k vel constans × k<sup>2</sup>, tum pulsus celeritas simpliciter aequat <math>\frac{\partial \omega}{\partial k}</math> quam evaluamus valore ''k'' medio utendo. Exemplum speciale est unda stataria, in imaginem adhinc monstrata, cui valore zero adamussim est et magnitudo ''k'' media et pulsus celeritas ''C<sub>p</sub>''.

== Phaenomena quae undae ostendunt ==
[[Cymatica]] (e [[Graece]] τα κυματικά) est [[Scientia (ratio)|scientia]] quae de rebus undarum investigat, cuius sunt exempla:
* [[Dispersio]]
* [[Effectus Doppler]]
* [[Fluctus Gravitatis]]
* [[Inherentia et superpositio]]
* [[Polarizatio]]
* [[Reflectio]]
* [[Refractio]]

== Exempla ==
* [[Color]]
* [[Lux]]
* [[Sonus]]
* [[Terrae motus|Undae seismicae]]
* [[Megacymata]]
* [[Unda radioelectrica]]

{{NexInt}}
*[[Principium Hugenianum]]

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Water waves|undas}}

[[Categoria:Physica]]

[[az:Dalğa]]
[[fi:Aalto]]
[[nds:Bülg]]
[[sv:Mekaniska vågor]]

{{Myrias|Physica}}